Makita

Nieuws

Makita heeft het Normen & Waarden boekje geintroduceerd. Ontwikkeld om duidelijkheid te geven aan gebruikers van professioneel elektrisch gereedschap over de nieuwe ARBO normen op gebied van stof, trillingen en geluid. Hieronder selectie uit dit boekje:

Kwaliteit als passie

Waarom dit Normen & Waarden boekje?
De Japanse cultuur wordt gekenmerkt door een continue streven naar beter. De 500 ingenieurs van Makita zijn dag in dag uit bezig om de kwaliteit van de Makita producten nog verder te verbeteren. Het resultaat van deze inspanningen is bekend: Makita maakt machines met een uitzonderlijk hoog kwaliteits- niveau. Kwaliteit is terug te vinden in lange levensduur, maar ook in perfecte afwerking, gebruiksvriendelijkheid, prestaties van de machine en ingebouwde veiligheid. Bij Makita is kwaliteit een passie.

Gebruiker centraal
Bij Makita wordt de gebruiker als uitgangspunt genomen als er nieuwe producten worden ontwikkeld. We ontwikkelen producten voor specifieke toepassingen en altijd volgens de laatste normen. Niet zelden lopen we daar zelfs op vooruit. De gebruiker, en niet in de laatste plaats zijn gezondheid, staat bij Makita centraal.

Voorschriften
Als gebruiker van elektrisch gereedschap loopt u aan tegen de nodige voorschriften, en wordt u daar ook op gecontroleerd. De veelgehoorde klacht is dat de regels niet altijd duidelijk zijn. Waar moet u nu precies aan voldoen? Bij gereedschap heeft u nu eenmaal te maken met stof, trillingen en geluid, die elk hun gevolgen kunnen hebben voor uw gezondheid. Daar doet zelfs de slimste Makita ingenieur niets aan af, hoewel hij z’n uiterste best zal doen die gevolgen te minimaliseren.

Steeds beter
Daarover gaat dit (bewaar)boekje. Na lezing ervan bent u helemaal op de hoogte van de geldende normen en waarden op gebied van stof, trillingen en geluid. En heeft u een paar aansprekende voorbeelden van producten die Makita recentelijk ontwikkeld heeft. Machines die voelbaar, hoorbaar en merkbaar beter zijn dan hun voorgangers. Want niet alleen de normen worden scherper, de producten van Makita worden ook steeds beter.

Stof

Stof in de bouw
Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er één last van stof. Er is hinderlijk stof en stof dat schadelijk is voor de gezondheid als je er te vaak mee in aanraking komt. Stof is soms alleen maar lastig (niesbuien), maar het kan ook leiden tot ernstiger effecten (blijvende kortademigheid). Wie te veel schadelijk kwartsstof inademt kan zelfs ernstige longaandoeningen krijgen, zoals stoflongen en longkanker. Daarom is er in de bouw al vele jaren aandacht voor de aanpak van stof, met het accent op vermindering van kwartsstof in de bouw.

Kwarts komt voor in veel bouwmaterialen zoals kalkzandsteen, beton en baksteen. Het is een fijn stof met een gemiddelde diameter van 4 micrometer (0,000004 meter). Je ademt het ongemerkt in, het komt in je longen terecht en blijft daar achter. Onder andere slopers, betonboorders, koppensnellers, tegelzetters en straatmakers bewerken steenachtig materiaal waar kwarts in zit. Vooral sneldraaiend of bewegend gereedschap produceert veel stof, en de tabel laat zien hoeveel de overschrijding bedraagt.

Bron: Arbouw

Timmerlieden komen veel in aanraking met houtstof. Het komt vrij bij schuren, zagen en frezen. Bij plaatmateriaal zoals mdf komt veel meer stof vrij dan wanneer multiplex of massief hout wordt bewerkt. Contact met houtstof kan allergische huidreacties veroorzaken, maar ook oogbindvliesontsteking en aandoeningen aan de luchtwegen. Te veel blootstelling aan stof van hardhout kan serieuze problemen in de neus tot gevolg hebben.

Werkgevers- en werknemersorganisaties in de bouw hebben samen afspraken gemaakt over de aanpak van stof, de overheid heeft grenswaarden vastgesteld en ook fabrikanten zoals Makita innoveren gereedschappen om blootstelling aan stof op de bouwplaats terug te dringen. Al deze inspanningen verkleinen de kans op ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid en verbeteren de kwaliteit van het werk.

De regels
Beleidsregel Kwarts
Beleidsregel 4.18-4 van het Arbobesluit beschrijft beheersmaatregelen die gelden wanneer gewerkt wordt met of aan materialen die kwartshoudend zijn. In de volksmond heet deze de Beleidsregel Kwarts.
De Beleidsregel Kwarts is een soort vier-stappenplan om blootstelling aan kwartsstof tegen te gaan in volgorde van belangrijkheid:
1. Vermijden aan de bron: pas alternatieve materialen of technieken toe.
2. Afzuiging / ventilatie: werk met bronafzuiging, bronomsluiting en goede ruimteventilatie.
3. Vermijden blootstelling: voer het meest risicovolle werk het eerst uit, of houdt het gescheiden van andere werkzaamheden.
4. Persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken: alleen als laatste middel en dan alleen tijdelijk.
Een beleidsregel is geen wettelijk voorschrift, je mag er van afwijken. Iedereen dient echter wel te voldoen aan minimaal hetzelfde beschermingsniveau. Een bouwbedrijf moet dit kunnen aantonen in het kader van de verplichte risico-inventarisatie & evaluatie (RIE).

MAC-waarde
Voor schadelijke stoffen is een wettelijke grenswaarde bepaald, ook wel MAC-waarde genoemd (maximale aanvaarde concentratie). Het zijn concrete, gekwantificeerde normen op het gebied van arbeidsomstandigheden. Hoe groter de gezondheidsrisico’s van blootstelling op de werkplek zijn, des te strenger (lager) de normen. MAC-waarden zijn absolute blootstellingsgrenzen, gemeten over een achturige werkdag en aangeduid met MAC TGG-8u.
De MAC-waarde van kwartsstof is 0,075 milligram per kubieke meter lucht. De MAC-waarde van houtstof is 2 milligram per kubieke meter lucht. MAC-waarden van alle schadelijke stoffen zijn opgenomen in de Nationale MAC-lijst van het minsterie van SZW.

Arbeidsinspectie
De Arbeidsinspectie ziet er op toe dat bouwvakkers en bouwbedrijven zich houden aan de wetten en regels op het gebied van de arbeid. De Arbeidsinspectie controleert de naleving hiervan via inspecties in diverse bedrijfstakken en bezoekt vooral branches waar de meeste misstanden worden verwacht.

Stof en Gezondheid
Er zijn twee soorten praktische maatregelen om uitstoot en inademing van stof te beperken: technische en organisatorische.

Technische maatregelen:
• Gebruik machines met watertoevoer. Doe water bij het werk, dan kan stof zich niet verspreiden. Het geldt zeker voor het werken op grote oppervlakken, zoals vloeren.
• Zuig stof dat vrijkomt zo dicht mogelijk bij de bron af. Voorwaarde
voor goede afzuiging is dat deze goed aansluit op het werkvlak. Gebruik gereedschappen met ingebouwde afzuiging. Of voer stof via een slang naar een (mobiele) afzuig- of filterinstallatie of industriële stofzuiger met stofopvang en stoffilter.
• Ruim stof zo snel mogelijk op. Essentieel van een goed stofzuigsysteem zijn het filtersysteem, de reinigingsmogelijkheden ervan, de zuigkracht en de manier waarop de stofzakken te verwisselen zijn. Een stofzuiger heeft bij voorkeur een drietraps afzuiging met als eerste een cycloon, als tweede een fijnfilter en als laatste een absoluutfilter (HEPA) met een afscheidingsgraad van 99,996%. Belangrijk zijn tevens de diameter van liefst 50 mm en de lengte van de stofzuigerslang van 3 tot 5 meter. Het totale gewicht van de stofzuiger blijft inclusief de volle stofzak bij voorkeur onder de 20 kg. In de praktijk voldoen ook stofzuigers met een L-filter en klopinstallatie. TNO Bouw heeft de Makita combinatie van sleuvenzaag SG1250 en stofzuiger 447L gecertificeerd.
• Goede ventilatie vermindert het stof op de werkplek. Wat vrijkomt wordt naar buiten gevoerd.

Organisatorische maatregelen:
• Kies materiaal of een werkmethode die stof beperkt. Uitslijpen van voegen geeft meer stof dan uithakken. Neem bijvoorbeeld in plaats van mdf een ander materiaal. Zorg voor meer prefab-aangeleverd materiaal. Overigens moeten veel van deze keuzen al in de ontwerpfase worden gemaakt.
• Zorg voor afwisselend werk en zorg ervoor niet langer dan noodzakelijk is in de stoffige omgeving te hoeven zijn.
• Gebruik de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen en in ieder geval adembescherming waar veel stof is. Een masker met P2-filter is de beste keuze voor wie in aanraking komt met houtstof. Voor kwartsstof moet dat zelfs een P3-filter zijn. Adembeschermingsmiddelen zijn niet bedoeld om continu te dragen; filters hebben een beperkte gebruiksduur.
• Gebruik machines en gereedschappen op de juiste manier, inclusief bijbehorende stofkappen en stofzakken en houdt ze schoon. Verwissel regelmatig filters en afvalzakken.

Trillingen

Trilllingen in de bouw
In Nederland zijn zo’n anderhalf miljoen mensen dagelijks blootgesteld aan trillingen. De meeste mensen hebben last van lichaamstrillingen, in de bouw vooral machinisten en chauffeurs. Weg-wiel contact van materieel leidt tot de meeste klachten. Hand-armtrillingen ontstaan door het werken met trillend handgereedschap, 25.000 mensen in de bouw hebben er mee te maken. Hoe langer en intensiever de trillingen en stoten, des te groter de gezondheidsrisico’s. Stationaire, meer gelijkmatige trillingen zijn minder schadelijk. Dit boekje beperkt zich tot hand-armtrillingen.

Witte vinger syndroom
Van het werken met trillend handgereedschap kun je pijnlijke en gevoelloze vingers krijgen, gewrichtsklachten aan vingers, pols, armen en schouders en vervroegde slijtage. De trilling van gereedschap kan de bloedvaatjes van de vingers vernauwen en dat leidt tot een slechtere doorbloeding. Vingers worden wit van kleur en pijnlijk. Wie er eenmaal last van heeft, krijgt pijnaanvallen die heel kort, maar ook langere tijd kunnen duren. Kou en vocht verergeren de klachten. Een groter gezondheidsrisico zijn tintelingen en een doof gevoel in de vingers. Deze ‘dode’ vingers zijn het gevolg van afwijkingen in de kleine zenuwen. De vingers worden gevoelloos, waardoor het lastig wordt gereedschap vast te houden en te gebruiken.

Slopers, (beton)timmerlieden, kabel- en buizenleggers en vloerenleggers zijn beroepsgroepen in de bouw die moeten oppassen voor te veel hand-armtrillingen. De gereedschappen die zij gebruiken geven namelijk de meeste risico’s:
• Sloop-, breek- en bikhamers
• Boorhamers en trilstampers
• Nietpistolen en schiethamers
• Trilnaalden, - platen en -balken
• Boor-, schuur- en slijpgereedschap

Reductie van trillingen in gereedschap en machines voorkomt gezondheidsklachten en beperkt arbeidsrisico’s. Er is veel bekend over de effecten van trillingen. Daardoor zijn normen ontstaan en meetmethoden verbeterd. Tevens worden gereedschappen
technisch verbeterd. Dat laatste heeft bij Makita permanente aandacht.

De regels
Er zijn twee Europese richtlijnen voor trillingen van kracht: de Machinerichtlijn en het Arbobesluit fysische agentia. De Europese Machinerichtlijn verplicht producenten van handgereedschap om trillingen tot het laagst mogelijke niveau terug te brengen. Een trillingsniveau in m/s2 moet zijn aangegeven in de handleiding van het apparaat.

Het Arbobesluit fysische agentia is een onderdeel van de Europese richtlijn voor de bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers.
Voor de aanpak van trillingen in de bouw is het de belangrijkste norm, want er staan grenzen in voor hand-armtrillingen op de werkplek. Twee waardes zijn vastgelegd: de grenswaarde van 5 m/s2 en de actiewaarde van 2,5 m/s2, beide voor een achturige werkdag. Komt het trillingsniveau boven de actiewaarde, dan moet een bouwbedrijf een plan van aanpak maken waarin maatregelen zijn vermeld zodat het niveau niet hoger wordt. De realiteit is dat overschrijdingen van beide waardes in de bouw veel voorkomen. Zowel werkgevers als werknemers kunnen boetes krijgen voor overtredingen.

Deze richtlijn brengt een aantal verplichtingen met zich mee:
• Risicobepaling – een bouwbedrijf moet een risicobeoordeling op papier hebben. Vaak volstaat het om daarvoor de gegevens uit de handleiding van het gereedschap te gebruiken waar het trillingsniveau in staat. Maar als er heel veel met trillend gereedschap wordt gewerkt en dat tot overschrijdingen leidt, dan moet het bedrijf de niveaus van trillingen meten waaraan werknemers zijn blootgesteld.
• Blootstelling voorkomen of beperken als de actiewaarde wordt overschreden - maatregelen nemen om onder de grenswaarde te blijven.
• Voorlichting van personeel – werken aan bewustwording door informatie te verstrekken en training te geven. Werknemers hebben de plicht de instructies op te volgen.
• Overleg met personeel – een bedrijf moet zijn personeel informeren en met de mensen overleggen over de maatregelen om hand-armtrillingen te beperken.
• Gezondheidstoezicht – wie aan trillingsniveaus boven de actiewaarde is blootgesteld heeft recht op gezondheidskundige begeleiding.

Bron: Arbouw
* aangegeven waarden zijn richtlijnen. Trillingsniveau’s verschillen van machine tot machine en van merk tot merk

Formule A (8) = a hv √ (T/T 0 ) , waarin A(8) = dagelijkse blootstelling vibratie, a hv = vibratie machine, T = maximale dagelijkse tijd van blootstelling, T 0 = 480 min (8 uur).

Rekenvoorbeeld: HM1810
a hv = 8 m/s 2 ; A(8) = 5 m/s 2 (grenswaarde); T 0 = 480 min A(8) - a hv √ (T/T 0 ) -> T = T 0 /(a hv /A(8)) 2 = 480 / (8/5) 2 = 187,5 min = 3 uur 7 minuten 30 seconden

Wat doe je er tegen?
Werkgevers en werknemers in de bouw hebben rechten én plichten. Ieder moet voor zichzelf óf zijn mensen aandacht besteden aan veilig en gezond werken met gereedschap.
Wie met trillend handgereedschap werkt kan zelf klachten door hand-armtrillingen voorkomen door:
• Warme kleding en handschoenen te dragen.
• Ontspannen te werken want vooral door hard te knijpen worden trillingen overgedragen.
• Het juiste gereedschap voor de juiste klus te gebruiken.
• Gereedschap goed te onderhouden.
• Trillend handgereedschap niet in een lawaaiige omgeving te gebruiken, want (hinder door) geluid en trilling zijn nauw met elkaar verwant.
• Niet te roken, want roken vernauwt de bloedvaatjes net als de trilling van gereedschap.

Ook een werkgever heeft veel mogelijkheden om zijn personeel te beschermen:
• Risicosituaties herkennen – bepaal het trillingsniveau en beoordeel de blootstelling, de wet verplicht het. Geven de handleiding van de fabrikant of andere externe bronnen onvoldoende nauwkeurige informatie, dan moet het werkelijke trillingsniveau worden gemeten. Organisaties als arbodiensten hebben ervaring hiermee.
• Lager trillingsniveau – aanpassing van het werk voorkomt veel klachten. Als er keuze is, kies dan gereedschap dat het minste trilt. Op afstand bestuurbaar gereedschap is een uitkomst. Goed onderhouden gereedschap en bewust gebruik draagt ook bij aan beperking van de risico’s.
• Lagere blootstellingsduur – zorg voor taakroulatie en voldoende herstelperiodes waarin ander werk wordt gedaan. Ook pauzes horen daarbij.
• Minder belasting – zorg voor een goede werkplek en regel dat de werknemer in een prettige houding het gereedschap kan gebruiken. Misschien kan de werkhoogte worden aangepast of gereedschap worden opgehangen. Daardoor is namelijk minder duw- en knijpkracht nodig en zijn er minder hand-armtrillingen. Een goede werkinstructie is ook van groot belang, evenals kennis welk gereedschap voor welke taak het meest geschikt is.
• Warm houden – houd lichaam en vooral handen warm. Kou en vochtigheid, ook kou van pneumatische werktuigen, zijn een goede voedingsbodem voor witte vingers. En verstrek de juiste kleding en handschoenen.
• Gezondheidsbewaking – bij trillingsniveaus boven de actiewaarde moet een werknemer gezondheidskundig begeleid worden. Alle werknemers in de bouw hebben recht op een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO), dat door de arbodienst wordt uitgevoerd en vastligt in de CAO. Afhankelijk van het beroep worden effecten door hand-armtrillingen in het onderzoek meegenomen.

Geluid
Normen & waarden

In een kwart van de bedrijven in Nederland staan werknemers regelmatig bloot aan schadelijk geluid. Het komt het meest voor in de bouw. Geluid harder dan 80 dB(A) - ook wel decibel genoemd - is schadelijk voor het gehoor bij 8 uur per dag en 5 dagen in de week. Het heet dan lawaai: ongewenst, hinderlijk geluid.
Een verminderde concentratie door lawaai beïnvloedt de kwaliteit, productiviteit en veiligheid op het werk nadelig. Langdurige blootstelling aan schadelijk geluid kan bovendien leiden tot blijvend gehoorverlies. Gehoorbeschadiging is één van de meest voorkomende beroepsziekten in Europa. De ernst van gehoorschade hangt af van de geluidssterkte en de blootstellingsduur. Gehoorschade door lawaai is niet te genezen. Daarom is het van belang om gehoorbescherming consequent te dragen.

Wanneer stemverheffing nodig is om iemand op een meter afstand toe te spreken, dan is het geluid harder dan 80 decibel.Voorbeelden van een aantal geluidsniveaus:
• Normaal gesprek: 60 decibel
• Schoolklas: 75 decibel
• Druk wegverkeer: 85 decibel
• Pneumatische boor: 100 decibel
• Klap met een hamer: 100 decibel
• Opstijgend straalvliegtuig op 100 meter: 130 decibel

Wie met die boor of hamer werkt, mag dat ongeveer een kwartier op dat geluidsniveau doen. De rest van de dag mag het niveau niet meer boven 80 decibel uitkomen. Hoe harder het geluid, hoe sneller gehoorschade ontstaat wanneer oren niet zijn beschermd. Je kunt namelijk maar heel kort werken bij hoge geluidsniveaus. Dat illustreert deze tabel:
• 80 decibel -> 8 uur
• 83 decibel -> 4 uur
• 86 decibel -> 2 uur
• 89 decibel -> 1 uur
• 92 decibel -> 30 minuten
• 95 decibel -> 15 minuten
Aanpak van lawaai om blijvende gezondheidsschade te voorkomen is een speerpunt van de overheid. Gehoorbescherming wordt steeds verder verbeterd. Fabrikanten werken hard aan geluidsarme versies van machines en gereedschappen. Ook Makita draagt daaraan zijn steentje bij.

De regelsMachines, apparaten, installaties, vervoer- en transportmiddelen mogen niet meer dan 85 decibel veroorzaken op een werkplek of locatie, tenzij dat redelijkerwijs niet mogelijk is. Dat ligt in de Arbowet vast.

Een werkgever is volgens diezelfde wet verplicht een schriftelijk plan van aanpak te maken waarin alle risico’s van een bouwproject staan. Daarin moet hij aangeven welke organisatorische en technische maatregelen hij neemt (zie verder de pagina algemene informatie achterin dit boekje.)Het Arbobesluit maakt het begrip geluidsreductie concreet. Deze regelgeving onderscheidt namelijk een schadegrens van 85 decibel (overgang naar schadelijk geluid) en een actiegrens van 80 decibel (schadelijk!). Wanneer de grens van 80 dB wordt overschreden is het volgens de wet verplicht om het geluid op de werkplek in kaart brengen.• Werknemers moeten worden voorgelicht over de risico’s en de maatregelen die genomen worden tegen lawaai.
• De betrokken werknemers krijgen gehoorbeschermingsmiddelen
met voorgeschreven demping.
• Wie aan meer dan 80 decibel blootstaat, kan minimaal eens per vier jaar zijn gehoor laten onderzoeken.Bij overschrijding van de actiegrens van 80 decibel komen er verplichtingen bij:
• Aanpak bij de bron
• Afbakening - de plek waar het geluidsniveau hoger is dan 85 decibel moet worden afgebakend en gemarkeerd, bijvoorbeeld met lijnen op de vloer of waarschuwingsborden.
• Toegang - alleen de personen die er uit hoofde van hun functie moeten zijn, hebben toegang tot die plek.
• Bescherming – op die plek is gehoorbescherming verplicht, zoals otoplastieken of gehoorkappen.
• Toezicht - leidinggevenden moeten er op toezien dat gehoorbescherming
wordt

Laat u informeren bij Schaap Tools & Parts!

Openingstijden winkel

maandag gesloten
dinsdag t/m vrijdag van 9:00 - 17:30 uur
zaterdag 10:00 - 17:00 uur
Tel. 023 52 58 007
Fax. 023 52 62 786
KvK 34.092855 Amsterdam

terug naar de homepage